Havacılıkta De-Icing/Anti-Icing Uygulama Aşamaları ve Sıvı Tipleri
De-Icing ve Uygulama Prosedürleri:
Bir uçağın gövdesine, kanatlarına, kuyruğuna, stabilizerlerine, kontrol yüzeylerine, motor girişlerine, pitot tüplerine, statik portlarına ve diğer kritik alanlarına kırağı, buz, kar veya sulu kar birikmesi veya oluşması durumunda uçağın kalkışı mümkün olmayabilir. Bu nedenle uçakların emniyetli bir şekilde kalkış yapabilmesi için de-icing/anti-icin uygulaması yapılmalıdır.
De-icing Aşamaları
Tek aşamalı De-Icing / Anti-Icing
Anti-Icing sıvısının belirli oranlarda su ile karıştırılıp ısıtılarak belirli bir süre Anti Icing koruyuculuğu sağlamak amacıyla uçak üzerine De-icing uygulanma işlemidir. Karışım oranı OAT (dış ortam sıcaklığı) ve hava şartlarına göre sağlanması gereken “Hold Over Time” dikkate alınarak seçilmelidir. Kanat yüzey ısısı OAT den daha yüksek ise; glikol oranı daha yüksek sıvı karışımı seçilmelidir.
HOT (Holdover Time):Anti-icing uygulamasından sonra uçağın kritik yüzeylerinin buzlanmaya karşı korunduğu tahmini süre anlamına gelir. Bu süre; yağışın türüne, şiddetine, sıcaklığa, rüzgâra ve uygulanan sıvıya göre değişir. HOT bittiğinde uçak hâlâ kalkış yapmadıysa yeniden değerlendirme veya yeniden işlem gerekebilir.
İki aşamalı De-Icing / Anti-Icing
İlk Aşama: De-Icing işlemidir. İlk aşamada uçak yüzeyindeki tüm kırağı, buz, kar veya kar birikimleri temizlenir. İkinci aşama: De-Icing işleminden sonra temizlenmiş yüzeylere Anti-Icing sıvısı uygulanır. De-icing işleminden sonra 3 dakika içinde Anti-Icing işlemi uygulanmalıdır. İşlem sonrası kontrolde, herhangi bir yerde tekrar donma görülürse her iki işlem yeni baştan yapılmalıdır.
De-Icing İşleminde kullanılan sıvılar:
a. Isıtılmış su,
b. Isıtılmış Type I Sıvı,
c. Isıtılmış Type I, Su karışımı
d. Isıtılmış Type II, Type IV Su karışımı
Not: De-Icing/ Anti-Icing sıvı tipleri ve temel karakteristikleri renkleri sayesinde kolayca tanınır.
Anti-Icing İşleminde kullanılan sıvılar:
a. Type I sıvısı,
b. Sıcak su ve Type I karışımı,
c. Type II, Type III veya Type IV sıvıları,
d. Sıcak su ve/veya Type II, Type III, Type IV sıvıları karışımı.
NOT: a. ve b. şıklarındaki sıvılar uygulanma anında en az 60 derece olacak şekilde ısıtılmalıdır.
De-Icing / Anti-Icing Uygulamasında Kısıtlamalı bölgeler:
• Motor hava girişi,
• APU hava girişi,
• İniş Takım Kapakları,
• Motor kaportaları,
• Hava çıkışı,
• Pitot tüpleri ve Problar,
• Fren sistemi,
• İniş takım kapakları,
• Kabin ve kokpit camları
Uçağın bu bölgelerine herhangi bir sıvı girişi veya teması sakıncalıdır. Bu sebeple bu bölgelere işlem yapılmaz.
De-Icing / Anti-Icing Uygulaması Sonrası Kontrol ve Onay:
İşlemin bir hasara neden olmaksızın doğru ve her iki kanada da simetrik olarak yapılması, tüm kirlerden arınması gerekmektedir. De-Icing işlemi sonrasında uçuş kontrol yüzeyleri hariçten bir gözlemci tarafından kontrol edilmelidir.
Not: De-Icing / Anti-Icing işlemleri bu konuda eğitim görmüş uzman personel tarafından uygulanır.
Referanslar:
-Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. (2016). Gözetim ve yönetim hizmeti kitabı (Yayın No. HAD/T-32). Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Yayınları.
Yazar: Ömer Faruk Aytekeli
--- Neo Cockpit -- Ömer Faruk Aytekeli -- Neocockpit -- Ömer Faruk Aytekeli -- NeoCockpit ---
#havacılık #flightsafety #deicing #antiicing #uçuşemniyeti #holdovertime #aviationtraining #groundhandling #yerhizmetleri #aircraftmaintenance #uçakbakım #teknikprosedür #kışoperasyonları #winterops #aviationlovers #pilotlife #havacılıkteknik #emniyetliuçuş #uçakbuzönleme #havacılıkveuzay #neocockpit #NeoCockpit #neocockpitblog #aviationblog #aviationblogs
