Havacılık Alfabesi - NATO Fonetik Alfabesi Nedir?

Murat Çil

11/9/20252 min read

  Havacılık alfabesi -uluslararası adıyla NATO fonetik alfabesi- telsiz haberleşmelerinde harflerin yanlış anlaşılmaması adına kullanılan standart bir kod sistemidir. Örneğin, “A” harfi sadece “A” olarak söylendiğinde gürültü, parazit veya aksan sebebiyle “H” veya “K” şeklinde anlaşılmaya müsaittir. Bu sebeple “A” harfi “Alpha” olarak söylendiğinde karışma ihtimalini sıfıra indirmektedir.

  Bu alfabenin kökeni 20. yüzyılın ortalarına dayanmaktadır. Önce ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü) 1951’de uluslararası bir versiyon oluşturdu. Ardından NATO 1956’da aynı sistemi askeri iletişimde kullandı. Modern sivil havacılık sisteminin temelleri II. Dünya Savaşı sonrası dönemde, özellikle ABD ve İngiltere’nin öncülüğünde atılmıştır. 1944’te kurulan ICAO, kuruluşundan itibaren İngilizceyi standart operasyon dili olarak belirlemiştir. Bu sebeple seçilen kelimeler İngilizce kökenlidir ancak tüm dillerde kolay telaffuz edilmesi ve birbirine benzememesi esasına göre belirlenmiştir. 1930’larda Fransızca, İspanyolca ve İngilizce karışımı bir fonetik alfabe de denenmiştir (örneğin “Amsterdam”, “Baltimore”, “Casablanca” gibi). Ancak bu sistem bazı ülkelerde karışıklıklara sebebiyet vermiştir. ICAO bilimsel testler yaparak en açık, en az karışan sesleri seçerek bugün kullanılan versiyonu belirlemiştir.

   Ayrıca bazı rakamlar için karışıklığı önlemek adına özel telaffuzlar vardır. Örneğin, 9 rakamı “Nine” olarak değil “Niner” olarak telaffuz edilir. Bunun sebebi “Nine” ile “Five” sözcüğünün benzer olmasıdır. Aynı şekilde 4 rakamı “Four” olarak değil “Fower” olarak telaffuz edilir. Bunun sebebi ise “Four” ile “For” (için) sözcüğünün benzer olmasıdır.

Referanslar:

-Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMI) Genel Müdürlüğü. (t.y.). Havacılık Alfabesi. Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMI). Erişim adresi: https://www.dhmi.gov.tr/Documents/HavacilikTerimleriSozlugu/havacilik-alfabesi.pdf

-NATO phonetic alphabet. (t.y.). Wikipedia. Erişim adresi: https://en.wikipedia.org/wiki/NATO_phonetic_alphabet


-- Neo Cockpit -- Murat Çil -- Neocockpit -- Murat Çil -- NeoCockpit --

Şekil 1. NATO Fonetik Alfabesi ve Telaffuzları.